Het Depressie Initiatief. Landelijke aanpak van depressie in verschillende settings.
Spreker: Dr. C.M. van der Feltz-Cornelis

Het Depressie Initiatief is een initiatief van het Trimbos Instituut in samenwerking met VU MC, AMC, iMTA, GGZ instellingen, huisartsen, hulpverleners, ziekenhuizen, bedrijfsleven en gemeenten. Het is er op gericht de multidisciplinaire richtlijn Depressie en de NHG Standaard Depressie breed te implementeren in de zorg en evalueert daar de uitkomsten van. Preventie in de gemeenten (IAD), Doorbraak depressie 2, en collaborative care zijn modellen die in dat kader worden uitgewerkt. Er wordt nauw samengewerkt met de European Alliance Against Depression en met internationaal vermaarde wetenschappers op het gebied van Doorbraak strategieën en collaborative care. In de workshop zal worden ingegaan op werkwijze en resultaten tot nu toe.

Praten Online: E-mental health en jongeren
Sprekers: drs. Pien Oijevaar, drs. Heleen Riper
Van Practised Based Evidence naar Evidence Based Practice

In de workshop maken deelnemers kennis met de E-mental health interventie PratenOnline (voor jongeren met depressieve klachten): hoe werkt het, wat is het bereik, waaruit bestaat de hulp, wie geeft de hulp enz. Ook geven we een verklaring voor het succes van deze interventie (Practise Based Evidence) en van andere E-mental health interventies voor jongeren, volgen we een tour d’horizon van Evidence Based Practices in E-mental health voor jongeren en wordt een schets geboden van next generation interventies.

Sleutelwoorden:
* E-mental health voor jongeren in Nederland
* E-mental health stepped care model
* PratenOnline
* Evidence based practice vs practised based evidence
* Verborgen doelgroepen: jongeren met depressieve of andere psychische klachten
* Impact van high en low technology op de kwaliteit van leven van jongeren, nu en in de toekomst

Door drs. Pien Oijevaar, Projectmanager PratenOnline, Jeugdriagg Noord Holland Zuid en drs. Heleen Riper, Hoofd I.COM, Trimbos Instituut

Praten Online: E-mental health en jongeren
Sprekers: drs. Pien Oijevaar, drs. Heleen Riper
Van Practised Based Evidence naar Evidence Based Practice

In de workshop maken deelnemers kennis met de E-mental health interventie PratenOnline (voor jongeren met depressieve klachten): hoe werkt het, wat is het bereik, waaruit bestaat de hulp, wie geeft de hulp enz. Ook geven we een verklaring voor het succes van deze interventie (Practise Based Evidence) en van andere E-mental health interventies voor jongeren, volgen we een tour d’horizon van Evidence Based Practices in E-mental health voor jongeren en wordt een schets geboden van next generation interventies.

Sleutelwoorden:
* E-mental health voor jongeren in Nederland
* E-mental health stepped care model
* PratenOnline
* Evidence based practice vs practised based evidence
* Verborgen doelgroepen: jongeren met depressieve of andere psychische klachten
* Impact van high en low technology op de kwaliteit van leven van jongeren, nu en in de toekomst

Door drs. Pien Oijevaar, Projectmanager PratenOnline, Jeugdriagg Noord Holland Zuid en drs. Heleen Riper, Hoofd I.COM, Trimbos Instituut

Sting: kwaliteit van leven voor patiënten
Leven in vrijheid, werken aan vrijheid

Met het oog op een menswaardige verzorging is het zoveel mogelijk afschaffen van vrijheidsbeperkende maatregelen een belangrijke stap. Onlangs heeft Sting het werkboek ‘Leven in vrijheid, werken aan vrijheid’ ontwikkeld. Deze publicatie biedt houvast aan teams helpenden en verzorgenden om te werken aan het afschaffen van vrijheidsbeperkende maatregelen in verpleeg- en verzorgingshuizen. Dat past niet alleen bij verantwoorde zorg, ook maakt het het werk van helpenden en verzorgenden aantrekkelijker. In deze workshop zal Majorie de Been van Sting een aantal werkvormen presenteren waarmee teamleiders met hun team verzorgenden kunnen werken aan het terugdringen van vrijheidsbeperking.

MyMigraine
Sprekers: Prof. dr. Marjolijn Sorbi, drs. Roos van der Vaart, e.a.


MyMigraine is een beschermde internetapplicatie met screeningstraject en een getoetste zelfmanagement training (dissertatie 2008) voor de aanvalspreventie bij migraine. MyMigraine werd aan de Universiteit Utrecht ontwikkeld met steun van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars onder toezicht van migrainepatiënten en hoofdpijnspecialisten en is begin 2009 klaar voor effect onderzoek.

De training wordt ondersteund met 26 films van voorbeeldpatiënten, met een ‘migraine monitor’ en ‘ontspanningsmonitor’, en met online monitoring en online coaching via de mobiele telefoon.

In de workshop positioneren we MyMigraine binnen de hoofdpijnzorg, tonen we de applicatie en demonstreren we diverse onderdelen. Voor de discussie met de zaal streven we naar een forum met patiënten en hoofdpijnspecialisten.

NIVEL: evaluatie kleine projecten dementie

Met subsidie van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars zijn in 2008 ‘kleine projecten dementie’ gestart in zeventien zorginstellingen. De projecten hebben als doel verpleegkundigen en verzorgenden meer ruimte en tijd te geven voor dementerende bewoners. Het NIVEL evalueert deze projecten. Bekeken wordt of de projecten de gestelde doelen halen, en wat de effecten zijn voor zowel bewoners als medewerkers. Tijdens de presentatie wordt ingegaan op de inhoud van de projecten, de ervaren knelpunten en de eerste resultaten.

Spreker: Prof. Dr. P.P. Groenewegen, NIVEL

Lezing Anne-Mei The

Anne-Mei werkte twee jaar als onderzoeker in een verpleeghuis. Wat heeft ze daar gezien bij bewoners met dementie, hun verzorgenden en familie? Het boek ‘In de wachtkamer van de dood’ dat zij naar aanleiding van haar onderzoek schreef, onthult de verborgen verhalen.

VU: Dementie en bewegen
“STA OP!
Spreker: dr. Wilco Achterberg

Mensen met een gevorderde dementie hebben vaak moeilijk hanteerbaar gedrag. Er zijn veel factoren die dit kunnen veroorzaken. Van de mogelijke oorzaken krijgt “pijn” meestal weinig aandacht. In de VS is een effectieve benaderingswijze ontwikkeld voor pijn en onbegrepen gedrag, de Serial Trial Intervention. Dit protocol is voor gebruik in Nederland bewerkt en vertaald onder de naam STA OP!- Stapsgewijze benadering van onbegrepen gedrag en pijn bij gevorderde dementie.

Zorg voor Elkaar

Wanneer verzorgenden de ruimte krijgen om aandachtiger zorg te verlenen, leidt dit niet alleen tot een verbetering van de kwaliteit van leven van bewoners van zorginstellingen, maar ook tot verhoging van de arbeidstevredenheid van medewerkers. In het project Zorg voor Elkaar wordt de theorie van Presentiezorg vertaald en toegepast in verschillende contexten. Monique van Doorn presenteert vandaag twee keer het project: Een keer specifiek aan zorgverleners en mantelzorgers en een keer aan familieleden en cliëntvertegenwoordigers. Van Doorn bespreekt met u de uitgangspunten en de aanpak van Zorg voor Elkaar om vervolgens aan de hand van een aantal cases de resultaten te presenteren. Hierin komen onder andere thema’s aan de orde als aandacht, aanwezigheid en vertrouwen.

Het Gezamenlijk Medisch Consult
Spreker: Dr. Else Zantinge, Femke Seesing en Dr. Hans Budde

Een Gezamenlijk Medisch Consult (GMC) is een nieuwe zorgvorm voor de polikliniek en de eerstelijns gezondheidszorg. Tijdens een GMC hebben 8 tot 12 patiënten (al dan niet vergezeld van hun naasten) tegelijkertijd een afspraak met hun eigen arts. De arts bespreekt met de patiënten één voor één het ziekteverloop en beantwoordt vragen. De andere patiënten kunnen hiervan leren en zonodig tips geven of vragen stellen. Om meer te weten te komen over de meerwaarde van GMC’s in vergelijking met individuele consulten voert het NIVEL een onderzoek uit bij 16 teams van specialisten en huisartsen. Deze teams worden getraind door het Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO om GMC’s op te zetten voor hun eigen patiënten. Tijdens deze workshop wordt u geïnformeerd over de basisprincipes van het GMC, u krijgt een beeld van de eerste onderzoeksresultaten en één van de artsen die GMC’s aanbiedt aan zijn patiënten deelt zijn ervaringen met u. Tot slot is er tijd en mogelijkheid om specifieke vragen te beantwoorden en met elkaar in discussie te gaan over de mogelijke meerwaarde van GMC’s voor uw eigen praktijk.

Mezzo: Respijtarrangementen voor mantelzorgers
Spreker: Jan Rutten

Sinds 2001 heeft Mezzo meer dan 350 Respijtarrangementen voor mantelzorgers georganiseerd. Het betreft zowel eendaagse als meerdaagse arrangementen. Naar schatting hebben meer dan 20.000 mantelzorgers inmiddels aan deze arrangementen deelgenomen. Het Innovatiefonds Zorgverzekeraars heeft de afgelopen jaren als hoofdfinancier een belangrijke bijdrage geleverd aan de groei en uitbouw van dit aanbod. Waar hebben mantelzorgers behoefte aan en waarom nemen ze deel aan deze arrangementen? In deze workshop gaan we in op hun behoeften en verwachtingen en besteden we aandacht aan de effecten. Dit doen we op basis van het evaluatieonderzoek, dat het ITS in 2007 en 2008 heeft uitgevoerd.

NIVEL: Evaluatie kleine projecten dementie, effectmeting bij cliënten
Spreker: Mw. drs. A.P.A. van Beek, NIVEL

Met subsidie van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars zijn in 2008 ‘kleine projecten dementie’ gestart in zeventien zorginstellingen. De projecten hebben als doel verpleegkundigen en verzorgenden meer ruimte en tijd te geven voor dementerende bewoners. In deze workshop wordt dieper ingegaan op de inhoud van de verschillende projecten, de doelgroepen en de wijze waarop uitkomsten voor bewoners in kaart kunnen worden gebracht. Twee deelnemende zorginstellingen zullen de praktische werkwijze van hun project toelichten en ingaan op de behaalde resultaten.

Cyberpoli; een multidisciplinaire internetpolikliniek voor kinderen en jongeren met een chronische ziekte
Spreker: Drs. Lex Winkler

De cyberpoli van Artsen voor Kinderen is een multidisciplinaire internet polikliniek voor kinderen en jongeren met een (complexe) chronische ziekte, waarbij de mogelijkheden voor interactief advies en informatie op maat kernpunten zijn.

Een chronische ziekte heeft niet alleen lichamelijke gevolgen, ook de psychosociale impact van een chronische ziekte is op latere leeftijd voor een jongere groot. Dit valt vaak samen als het ‘zelfmanagement‘ van de ziekte door het kind of jongere een grotere rol gaat spelen tegen de achtergrond van de (intredende) puberteit. Juist in deze fase blijken jongeren met veel vragen over school, vriendschappen, relaties, seksualiteit, etc. te zitten waar zij graag een antwoord op willen hebben. Ook blijken zij juist dan vragen van informatieve aard over hun ziekte te hebben.

Met behulp van de internet polikliniek kan bij de jongere of het kind het zelfmanagement bevorderd worden door advies en informatie op maat te bieden, door aandacht te geven aan de chronische ziekte in al zijn facetten (medische en paramedische aspecten) en/of door hen de weg te wijzen naar een verdere behandeling.

In deze workshop wordt de multidisciplinaire benadering van chronische ziekten als coeliakie, diabetes en IBD in relatie tot psychosociale problematiek besproken en wordt de discussie gevoerd welke rol Internet en de cyberpoli kan spelen in de advisering en begeleiding van chronisch zieke kinderen ter bevordering van zelfmanagement. Tevens worden de do´s en don´ts besproken van internetcommunicatie tussen patiënt en hulpverlener.

IMOZ Botsing van culturen
Sprekers: Betty Meijer, Charlotte Moor
Kleinschalige verhalen over de botsing van culturen in de kleinschalige woonomgeving.

Het lijkt zo voor de hand liggend: het creëren van een warme en huiselijke omgeving voor zorgbehoevende mensen. En de zorg is dan vanzelf belevingsgericht. Toch? Maar is dat wel zo? Hoe krijg je bewoners, medewerkers en familieleden op één lijn? Wat mag de ‘werkvloer’ van het management verwachten? Aan de hand van ervaringen gaan de deelnemers op deze vragen in.
Voor: Managers, leidinggevenden, verzorgenden, familieleden.

De Workshop wordt gegeven door Betty Meijer en Charlotte Moor, resp. directeur en trainer van IMOZ, het Instituut voor Zingevende Zorg.

TNO: preventie overgewicht bij kinderen
Sprekers: Dr. M.P. L’Hoir, dr. M.M. Boere-Boonekamp en drs. M. Beltman

Twee onderzoeken naar kansrijke elementen in de preventie van overgewicht bij jonge kinderen; voldoende slaap en een gezaghebbende opvoeding.

TNO kwaliteit van Leven onderzoekt laagdrempelige verpleegkundige interventiemethoden bij slaapproblemen van jonge kinderen. Slaapproblemen van baby’s en peuters die aanhouden, kunnen een voorbode zijn van tal van problemen, zoals gedrags-, cognitieve en sociale problemen, stress bij ouders, gezinsproblemen, ongevallen en mishandeling en overgewicht. Het is te verwachten dat wanneer de slaap bij kinderen wordt bevorderd, bovengenoemde problemen afnemen en het welzijn van ouders en kind toeneemt. Uit een meta-analyse blijkt dat informatie vóórdat er slaapproblemen zijn en een gedragsgerichte aanpak áls er slaapproblemen zijn, goed werken.
In deze workshop behandelen de sprekers (Dr. M.P. L’Hoir, Dr. M.M. Boere-Boonekamp en Drs. M. Beltman) het project waarin zal worden onderzocht of een aanpak ter preventie van slaapproblemen bij kinderen jonger dan 6 maanden effectief is. Het effect van de preventieve voorlichting zal bij 1200 kinderen worden gemeten en vergeleken worden met een groep van 1200 die deze voorlichting niet krijgen.
Daarnaast zal een aangepaste versie van de methodiek van Schregardus (2001) worden onderzocht op effectiviteit bij kinderen van 6 maanden tot 4 jaar met slaapproblemen. In totaal zullen 350 kinderen worden gerandomiseerd over een experimentele en een controlegroep. De primaire uitkomstmaat is afname van het slaapprobleem. Secundaire uitkomstmaten zijn: het zelfvertrouwen van de ouders als opvoeder, consistent gedrag tussen vader en moeder, angst en depressie, en het gedrag van het kind.

Eigen Kracht Centrale
Spreker: Rob van Pagée

Mensen kunnen samen met familie, vrienden en dierbaren heel goed een oplossing bedenken als het tegenzit. Eerst uit eigen kracht putten, voordat buitenstaanders beslissingen in hun leven gaan nemen. Mensen zijn er voor elkaar, ondersteunen elkaar en vinden oplossingen met elkaar. Dit is in een notendop waar de Eigen Kracht Centrale voor staat. De Eigen Kracht Centrale werkt aan een samenleving waarin het normaal is dat altijd eerst aan mensen zelf wordt gevraagd wat zij nodig hebben en hoe dat gerealiseerd kan worden. De Eigen Kracht Centrale noemt dit werken aan burgerschap.

Rob van Pagée laat zien hoe burgers, van jong tot oud, zelf een plan of oplossing kunnen maken voor alle verschillende kwesties die zich in het leven kunnen voordoen.

Stichting Idé – Innovatiekring Dementie
Sprekers: Stella Braam en Elly Duijf
Levensgeluk bij dementie.

‘Ben jij gelukkig?’, vraagt de dochter aan haar demente vader. Vreemde vraag ? ’Zeker niet’, vinden de mensen van IDé, de Innovatiekring Dementie! ‘Zeker niet, als je door hersenproblemen het steeds moeilijker krijgt om greep op je leven te houden’.

In deze boeiende workshop vertellen de initiatiefnemers van IDé, Stella Braam schrijfster van ‘Ik heb Alzheimer’ en organisatieadviseur Elly Duijf, hoe familie, vrienden, kennissen en zorgprofessionals kunnen bijdragen aan levenskwaliteit van mensen met dementie.

Een dynamische workshop waarin veel te zien en te horen is!

Aidspreventie Allochtone Vrouwen
Peer education over HIV/aids in de migranten gemeenschap
Spreker: Jude Kehla Wirnkar

Hoe kunnen we vooral kwetsbaar migrantenvrouwen helpen om:

1) hun eigen seksuele gedrag onder ogen te zien, voor zover dit risicovol is;
2) de culturele waarden binnen hun gemeenschap te onderscheiden, voor zover deze van invloed zijn op dit gedrag;
3) de leden van hun gemeenschap te kunnen onderscheiden die het meeste risico lopen;
4) te bepalen wat ze zelf kunnen doen om hun gemeenschap minder kwetsbaar voor besmetting te maken.

Wij leveren geen oplossingen, maar stellen deze vrouwen in staat om zelf met oplossingen te komen. We bieden een platform waarmee ze hun gezichtspunten over aids en safe sex naar voren kunnen brengen. Ook kunnen ze hun seksuele verleden bespreken, waarbij het zowel gaat om hun leven in Nederland, als in het land van herkomst. Dat is van belang omdat de incubatietijd van de ziekte zo’n tien jaar bedraagt. We stimuleren ze om na te denken over welke handelswijze ze moeten kiezen. Als wij ze gaan vertellen wat ze moeten doen, dan zullen ze aannemen dat we bepaalde oplossingen en een bepaald beleid aan hen willen opdringen. Hierdoor zouden ze in feite een excuus vinden om deze oplossingen niet toe te passen. Dat is ook de reden dat de meeste inspanningen op dit gebied tot nu toe vergeefs waren.

We are far away from the sacred places of our people and the bones of our ancestors.

PON: De zorg gaat door! Leerzame ontmoetingen
Spreker: Trude Rietveld

Het PON voert sinds 2003 het programma De zorg gaat door! uit. In het programma staan mantelzorgers van mensen die gebruik maken van een voorziening centraal. Er wordt met mantelzorgers in gesprek gegaan over de manier waarop zij invloed kunnen uitoefenen in de instelling waar hun familielid verblijft. Dit versterkt de relatie tussen mantelzorgers en de instellingen. Het project leverde verschillende producten op: Zo heeft Sting, in opdracht van het PON, een scholing voor (leerling)verzorgden ontwikkeld: De zorg gaat door! Leerzame ontmoetingen. De scholing is goed bruikbaar in instellingen, bijvoorbeeld in een werkbespreking of als bijscholing, maar ook in de opleidingen aan het ROC.
Daarnaast is een e-learningpakket ontwikkeld voor leerling-verzorgenden en is de methodiek op maat gemaakt voor de GGz.

Trude Rietveld geeft een workshop waarin de samenwerking en communicatie tussen mantelzorgers en personeel in zorgvoorzieningen wordt uitgelegd aan de hand van De Zorg gaat door! Van haar hoort u meer over de werkwijze en de resultaten van het project.

ZegelGezond
Sprekers: Lars Gierveld en Thomas Schippers

ZegelGezond is een innovatieve validatiemethodiek voor online gezondheidsinformatie. Ze is radicaal anders dan andere (internationale) validatiesystemen, die meestal door een centrale
autoriteit aangestuurd (en daardoor log zijn), proces- in plaats van outputgericht zijn en te weinig focussen op herkenning, begrip en betrokkenheid bij eindgebruikers. ZegelGezond kenmerkt zich door een decentrale aanpak, waarbij zowel aanbieders als gebruikers van online informatie een cruciale rol vervullen, stimuleert zo eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid, is dynamisch en kent door de web 2.0 benadering -waarbij interactieve webapplicaties ervoor zorgen dat de gebruiker een steeds centralere rol kan nemen- minder logheid en meer committent van zowel aanbieders als gebruikers.

Erasmus MC: Pijnmanagement bij kinderen door ouders
Sperkers: E. Visser, A. Darlington, J. Passchier

Chronische pijn bij kinderen komt vaak voor. Ongeveer 25% van de kinderen van 8-12 jaar heeft vaak buikpijn, hoofdpijn of andere pijn. Naast de reguliere behandelingen, bestaan er ook alledaagse manieren van omgaan met pijn. Wij vroegen ons daarom af: Wat doen ouders zelf tegen de pijn bij hun kind? En wat kunnen behandelaars en onderzoekers hier van leren? Om dit te onderzoeken hebben we gebruik gemaakt van vragenlijsten, waarin naar verschillende methoden wordt gevraagd. Onder andere voeding, activiteiten en omgang met het kind tijdens de pijn zijn hierin opgenomen. Ook hebben we gekeken naar de invloed van verschillende opvoedingsstijlen op het vóórkomen van pijn en de sterkte hiervan. De resultaten van dit onderzoek zullen worden besproken.

Erasmus MC, afdeling: Medische Psychologie & Psychotherapie

Nederlandse Diabetes Federatie
Leefstijladvies online, interactieve programma’s ter preventie diabetes
Sprekers: drs. Sanne Niemer en drs. Serena Bouma

Het Innovatiefonds Zorgverzekeraars heeft een subsidie toegekend om een leefstijl advies op maat programma te ontwikkelen voor mensen met type 2 diabetes. Dit programma geeft gerichte adviezen over hun leefstijl; met name over voeding en beweging. Het programma kan hen helpen bij het veranderen van hun leefstijl ter ondersteuning van de medicamenteuze behandeling en kan de kans op complicaties verminderen. In de ontwikkeling van dit programma werkt de NDF samen met patiënten (DVN), zorgverleners, waaronder huisartsen (DiHag), diabetesverpleegkundigen (EADV) en diëtisten (DNO), het Voedingscentrum, het EMGO instituut, het Diabetes Fonds en het NISB. Het programma wordt gebaseerd op de Leefgezondcoach (www.leefgezondcoach.nl), dat sinds 2006 in gebruik is. Dit digitaal advies op maat programma, is ontwikkeld door de campagne ‘Kijk op Diabetes’ van de Nederlandse Diabetes Federatie, in samenwerking met het Erasmus MC en met financiering van het Innovatiefonds Zorgverzekeraars.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat interventies die gebruik maken van digitaal advies op maat, meer effectief zijn in het bereiken van gedragsverandering dan interventies die daar geen gebruik van maken. Dit betekent dat een advies op maat mensen daadwerkelijk stimuleert tot meer lichaamsbeweging en beter voedingsgedrag.

De digitale advies opmaat programma’s zijn in eerste instantie ontwikkeld voor zelfstandig en individueel gebruik. Iedere professional die zich bezig houdt met de bevordering van een gezonde leefstijl en contact met cliënten heeft, kan de programma’s ook inzetten. De programma’s bieden een goede aanvulling op het werk dat u al doet.

In de workshop wordt, behalve een toelichting op de beide digitale programma’s, aandacht besteed aan de toepassing ervan door zowel cliënten als door de professionals in de praktijk.

Verwenzorg, gewoon doen en GEWOON DOEN,
IETS HEEL BIJZONDERS,voor bijzondere mensen.
Spreker: Joke Zwanikken Leenders M.H.A.

In een tijd van verzakelijking, automatisering en veel hard ware in de zorg, is het nodig dat verwenzorg wordt gedaan! Waarom NU? Dat gaan wij U vertellen:

- Wat is verwenzorg en hoe doen we dat? Maar vooral voor wie doen we het?
- Wat als de baas (misschien) niet wil, maar patiëntgebonden medewerkers wel? En hoe over-tuig ik mijn collega’s?
- Wat is nodig om verwenzorg goed te doen en hoe kom ik aan de middelen?
- Wie, maar vooral hoe benader je het volk?!
- Een “mindmap” van Verwenzorg; waar moeten we allemaal aan denken?
- Wat zijn de effecten van Verwenzorg voor de patiënten, het personeel in de zorg en het net-werk van de patiënt?
- Aan wat voor heel bijzondere verwenzorg / leuke dingen denken we?
- Wat vinden de patiënten er zelf van en wat is het lange termijn effect?
- Wat zijn de reacties van medewerkers achteraf?
- Wie zijn de ambassadeurs van de verwenzorg en wat doen we met de KERS, het symbool van de Verwenzorg?
- Maatschappelijk betrokken ondernemers, kasteelheren, concertgebouwmedewerkers, politiek, gemeente, zorgverzekeraar, Lions, Rotary, Kiwani’s en gewoon betrokken mensen, eer ze want zij gaan ervoor.
- En zij komen graag terug, iedere keer weer.
- Dat is goed voor de patiënt, goed voor U, maar vooral goed voor de zorg.
- Een positieve impuls kunnen we allemaal goed gebruiken

Over al deze dingen zal deze workshop gaan. Bovendien presenteren we onderzoeksresultaten van een onderzoek door H.B.O.V.-studenten naar de effecten van verwenzorg?

Therapeutic Touch: Ruimte voor tijd en aandacht; complementaire zorg
Spreker: Martine Busch

Als je moe, ziek of onrustig en angstig bent, is het prettig als iemand je met aandacht helpt te ontspannen. Complementaire zorg is dan een van de mogelijkheden. In deze workshop wordt vooral ingegaan op therapeutic touch (TT), een veelgebruikte vorm van complementaire zorg in de ouderenzorg.
Bij TT probeert de zorgverlener het energieveld van de patiënt meer in evenwicht te brengen. Hij doet dit door met z'n handen volgens een vaste methode het energieveld te harmoniseren. Onderzoek naar therapeutic touch laat zien dat TT onder meer effectief kan zijn bij angst, pijn, en onrust. Daarnaast vergroot TT het welbevinden en de kwaliteit van leven. Meer dan 3000 mensen zijn intussen geschoold in deze verpleegkundige interventie, waaronder ook mantelzorgers.
Martine Busch, werkzaam bij het Van Praag Instituut, geeft samen met TT-zorgverleners uit de ouderenzorg uitleg over TT in de complementaire zorg. Deelnemers aan de workshop kunnen TT ook zelf ervaren. Deze workshop is vooral interessant voor mantelzorgers en andere geïnteresseerden die niet als professional in de zorg werken.

Kopp online: anonieme hulpverlening via internet
Sprekers: Jorinde Klungers, Karlijn Arntz

Kopp staat voor kinderen van ouders met psychiatrische of verslavingsproblemen. Voor KOPP bestaat een tweetal websites: www.kopstoring.nl is speciaal voor jongeren en www.KopOpOuders.nl is speciaal voor ouders met psychiatrische of verslavingsproblemen. Op de websites kunnen bezoekers deelnemen aan de interactieve groepscursus, de e-mailservice en het forum. Op www.kopstoring.nl kan ook gechat worden met een hulpverlener. Vandaag zullen Jorinde Klungers en Karlijn Arntz van GGNet met u de werkwijze achter de websites op interactieve manier doornemen. U ervaart zelf hoe het is om anoniem hulp te verlenen of hulp te krijgen. Daarnaast wordt gesproken over de uitdagingen die initiatieven voor anonieme online hulpverlening zoal tegengekomen: training van medewerkers in online hulpverlening, financiering en bereik van de doelgroep. Spreek samen over de mogelijkheden.

Parent Management Training Oregon model (PMTO)
Spreker: Dr. Ferko Öry

TNO Kwaliteit van Leven, heeft het Parent Management Training Oregon model (PMTO) vanuit Oregon, Verenigde Staten, in Nederland ingevoerd. PMTO is een effectief trainingsprogramma voor ouders van kinderen van 4-12 jaar met ernstige gedragsproblemen. Het wordt momenteel in Nederland door 56 PMTO therapeuten in 11 instellingen voor Jeugdzorg en Jeugd GGZ uitgevoerd. In PMTO leren ouders vijf effectief gebleken gedragsregels. Goed gedrag belonen, discipline door heldere opdrachten, waarschuwen en straffen, kinderen in hun activiteiten volgen (monitoring), het leren oplossen van problemen en op een positieve wijze bij de kinderen betrokken zijn. PMTO is in Noorwegen op landelijke schaal ingevoerd. De effecten van PMTO zijn in Noorwegen in een grootschalig onderzoek in vergelijking met gangbare methoden (Randomized Controlled Trial) getest. Die resultaten zijn heel positief uitgevallen. Ook in Nederland start in 2009 een dergelijk grootschalig onderzoek (RCT) naar de effecten van PMTO.

Dr. Ferko Öry bespreekt samen met een PMTO therapeut de werkwijze en de resultaten van dit programma

Hogeschool Rotterdam: Praten met pubers in de spreekkamer
Sprekers: Susan Jedeloo, AnneLoes van Staa

Jongeren met chronische aandoeningen moeten zelf de regie gaan voeren in de zorg, thuis en in het ziekenhuis. In de praktijk blijkt het lastig om jongeren actief te betrekken bij zorgverlening. Op basis van de onderzoeksprojecten Op Eigen Benen zijn Tien Tips en 4 Q-profielen samengesteld die een handreiking vormen voor effectief communiceren met jongeren binnen en buiten de spreekkamer. In het Actieprogramma Op Eigen Benen Vooruit! (gefinancierd door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars) worden deze (en andere) interventies verspreid. In deze workshop gaan we samen met zorgverleners aan de slag over de vraag hoe we de rollen kunnen omdraaien.

Presentatie:
Susan Jedeloo - Hogeschool Rotterdam, Kenniskring Transities in Zorg
AnneLoes van Staa – Hogeschool Rotterdam, Kenniskring Transities in Zorg

Vroege opsporing prostaatkanker: Doen of niet doen?
Spreker: Prof. Dr. Fritz Schröder

Het aanbieden van vroege opsporing van prostaatkanker wordt op dit moment niet wettelijk toegestaan. Echter, nadat een man een aanvraag bij de huisarts heeft gedaan, kan preventief onderzoek door hem niet worden geweigerd. Nog voordat mannen naar de huisarts gaan, kunnen zij al op de website www.prostaatwijzer.nl op gemakkelijke wijze een risicoberekening maken van hun kans op prostaatkanker. Uroloog Fritz Schröder bespreekt tijdens deze interactieve workshop de mogelijkheden van prostaatkanker preventie. Aan de hand van de prostaatwijzer zullen verschillende scenario’s als case studies worden gepresenteerd.

Dit onderdeel is met name interessant voor huisartsen.

Hanze Connect: Lespakket begeleiding dementie
Sprekers: Drs. Greetje Brouwer-Blaauw, Mirjam Schipper en Hester Aanen

De Hanzehogeschool Groningen heeft voor opleidingen op het terrein van zorg en welzijn en voor professionals/vrijwilligers, die werkzaam zijn in de praktijk, een educatief pakket over dementie gemaakt: “Dementie zorgen voor nu en later”.
Het pakket bestaat uit een DVD met zeven praktijkverhalen en een werkboek met opdrachten. In deze verhalen staat de behandeling, begeleiding en zorg voor mensen met dementie en hun familieleden centraal: thuis, binnen dagopvang en -verzorging, projecten kleinschalig wonen, verzorgings- en verpleeghuis
De producenten Kees van Hemert en Hester Aanen zullen een workshop geven over het ontwikkeld lesmateriaal. Aan de hand van opdrachten uit het werkboek worden scènes uit de praktijkverhalen besproken.

Kwaliteitssysteem POH-GGZ: casuïstiek
Spreker: Frans Verberk
De waarde van de praktijkondersteuner voor de Eerstelijns Gezondheidszorg

Projectleider Frans Verberk presenteert het functie/competentieprofiel POH-GGZ als basis voor het kwaliteitssysteem POH-GGZ. Aan de hand van casuïstiek wordt met de deelnemers onderzocht op welke wijze de functie in de dagelijkse praktijk van de huisartsenzorg vorm en inhoud kan krijgen. Casuïstiek kan door de deelnemers worden ingebracht. De resultaten van deze workshop worden betrokken in de landelijke evaluatie en bijstelling van de functie en het functieprofiel van de POH-GGZ. Deze workshop is met name interessant voor huisartsen, POH-GGZ functionarissen en andere (eerstelijns) GGZ werkers, maar zeker ook informatief voor cliëntvertegenwoordigers en zorgverzekeraars.

TNO: preventie overgewicht bij kinderen
Sprekers: Dr. M.P. L’Hoir, dr. M.M. Boere-Boonekamp en drs. M. Beltman

Twee onderzoeken naar kansrijke elementen in de preventie van overgewicht bij jonge kinderen; voldoende slaap en een gezaghebbende opvoeding.

TNO kwaliteit van Leven onderzoekt laagdrempelige verpleegkundige interventiemethoden bij slaapproblemen van jonge kinderen. Slaapproblemen van baby’s en peuters die aanhouden, kunnen een voorbode zijn van tal van problemen, zoals gedrags-, cognitieve en sociale problemen, stress bij ouders, gezinsproblemen, ongevallen en mishandeling en overgewicht. Het is te verwachten dat wanneer de slaap bij kinderen wordt bevorderd, bovengenoemde problemen afnemen en het welzijn van ouders en kind toeneemt. Uit een meta-analyse blijkt dat informatie vóórdat er slaapproblemen zijn en een gedragsgerichte aanpak áls er slaapproblemen zijn, goed werken.
In deze workshop behandelen de sprekers (Dr. M.P. L’Hoir, Dr. M.M. Boere-Boonekamp en Drs. M. Beltman) het project waarin zal worden onderzocht of een aanpak ter preventie van slaapproblemen bij kinderen jonger dan 6 maanden effectief is. Het effect van de preventieve voorlichting zal bij 1200 kinderen worden gemeten en vergeleken worden met een groep van 1200 die deze voorlichting niet krijgen.
Daarnaast zal een aangepaste versie van de methodiek van Schregardus (2001) worden onderzocht op effectiviteit bij kinderen van 6 maanden tot 4 jaar met slaapproblemen. In totaal zullen 350 kinderen worden gerandomiseerd over een experimentele en een controlegroep. De primaire uitkomstmaat is afname van het slaapprobleem. Secundaire uitkomstmaten zijn: het zelfvertrouwen van de ouders als opvoeder, consistent gedrag tussen vader en moeder, angst en depressie, en het gedrag van het kind.

Door: drs. JL Parlevliet, klinisch geriater & projectleider , AMC Amsterdam, drs. M Goudsmit, neuropsycholoog & projectleider, Slotervaartziekenhuis Amsterdam, drs. J van Campen, klinisch geriater, Slotervaart ziekenhuis Amsterdam, prof. dr B Schmand, neuropsycholoog Universiteit van Amsterdam en dr. SE de Rooij, internist-ouderengeneeskunde (coördinator Symbol studie), AMC Amsterdam.

Achtergrond Eén van de belangrijkste ontwikkelingen in de Nederlandse bevolkingssamenstelling is de toenemende vergrijzing. Het aandeel oudere migranten in de Nederlandse bevolking is nu nog relatief gering, maar zal naar verwachting ook snel stijgen (Dagevos, 2001). Van het totaal aantal ouderen boven de 55 jaar zijn er thans bijna 500.000 allochtoon (www.cbs.nl) Het gaat dan met name om ouderen van Surinaamse, Antilliaanse, Turkse en Marokkaanse afkomst. Het grootste deel van de allochtone ouderen woont in de vier grote steden, maar ook in de grote groeikernen buiten de randstad. Uit eerder onderzoek (Amsterdamse Gezondheids Monitor 2001) is gebleken dat oudere migranten een slechtere algemene gezondheid ervaren en meer chronische ziekten hebben op lagere leeftijd dan autochtone Nederlanders. Hierbij is het van belang dat (onder andere) hartvaatziekten een risico vormen voor het ontwikkelen van dementie. Vermoed zou kunnen worden dat oudere migranten dus op lagere leeftijd dementie zouden kunnen ontwikkelen. Het is momenteel echter onduidelijk hoeveel oudere migranten last hebben van geheugenstoornissen en (beginnende) dementie. Dit is een punt van aandacht omdat het consequenties heeft voor het inrichten van toekomstige zorg.
Het is echter moeilijk om de cognitieve status van met name Turkse en Marokkaanse ouderen net zo nauwkeurig te bepalen als bij autochtone Nederlanders. Voor de huidige geheugentesten moet men de Nederlandse taal goed beheersen. De overgrote meerderheid van met name (eerste generatie) Turkse en Marokkaanse ouderen heeft echter moeite met de Nederlandse taal (Tesser, 1998)en niet zelden is er sprake van analfabetisme (Dagevos, 2001).
Met dit probleem voor ogen is een testbatterij voor cognitieve screening ontwikkeld, die oudere migranten met een beginnende tot matige dementie kan scheiden van hun gezonde leeftijdsgenoten. Deze test meet -net als de bestaande screeningstesten- meerdere cognitieve functies. Bij dementie gaat de achteruitgang in geheugen meestal als eerste achteruit, voor dat problemen met dagelijks functioneren of gedrag ontstaan. In de test wordt met name geheugen getest. Daarnaast worden de zogenaamde frontale functies getest en de snelheid van denken. De test is zowel inhoudelijk als wat betreft vorm geschikt voor personen uit meerdere culturen.
In deze workshop zal de screeningsbatterij (de SYMBOL testbatterij) voor dementie bij allochtone ouderen worden gedemonstreerd (Goudsmit & Parlevliet 2005).

Doorbraak Depressie 2
Sprekers: Jacomine de Lange, Matthijs Oud

Van eind 2006 tot begin 2008 vond vanuit het Trimbos-instituut het Doorbraakproject Depressie 2 plaats als onderdeel van het Depressie Initiatief. Daar was een evaluatiestudie naar de effecten van het project op depressieve cliënten en veranderingen in de zorg aan gekoppeld. Het project beoogde de kennis uit de Multidisciplinaire Richtlijn Depressie (2005), de NHG Standaard Depressieve stoornis en de meest up-to-date kennis (vanuit een landelijk expertteam) te implementeren in de praktijk van 24 eerste- en tweedelijns teams.

Jacomine de Lange (projectleider) en Matthijs Oud (onderzoeker) presenteren de resultaten, en factoren die het succes bevorderden en in de weg stonden.

VU: Dementie en bewegen
Sprekers: prof. dr. Erik Scherder, drs. Karin Volkers, drs. Roxane Weijenberg, drs. Bart Plooij

Epidemiologische studies laten zien dat er een verband bestaat tussen fysieke activiteit en cognitieve processen zoals uitvoerende/executieve functies. Eveneens is aangetoond dat luie ouderen zonder dementie een verbetering laten zien in uitvoerende/executieve functies als zij meer gaan bewegen. Positieve maar ook negatieve resultaten zijn gevonden bij ouderen met een dementie. Opmerkelijk is dat uit zowel dierexperimenteel als humaan onderzoek naar voren komt dat kauwen, ook een vorm van bewegen, een relatie heeft met geheugenprocessen. Deze relatie is vooral belangrijk bij ouderen bij wie het geheugen kwetsbaar is zoals bij ouderen met een dementie. Een factor die een belangrijke invloed kan hebben op het bewegen is pijn. Bij het ouder worden neemt de kans op pijnklachten toe maar ook de kans op dementie; m.a.w. het aantal ouderen met een dementie dat aan pijn lijdt zal de komende jaren toenemen. Bewegen, waaronder kauwen, en pijn zijn het onderwerp van deze presentatie.

Ruimte voor tijd en aandacht. TT voor verzorgenden en verpleegkundigen

Complementaire zorg past binnen de huidige ontwikkelingen van zorg op maat, de aandacht voor kwaliteit van leven en de behoefte aan meer aandacht en menselijk contact in de zorg.
Therapeutic touch (TT) is een vorm van complementaire zorg die vooral een ontspannend effect heeft en daardoor klachtverminderend kan werken. Daarnaast vergroot TT het welbevinden en de kwaliteit van leven. De interventie bestaat eruit dat de zorgverlener volgens een vaste methode het energieveld van de patiënt meer in evenwicht brengt. Onderzoek naar therapeutic touch laat zien dat TT onder meer effectief kan zijn bij angst, pijn, en onrust. TT wordt veel toegepast door verpleegkundigen en verzorgenden, met name in de ouderenzorg. Maar ook andere hulpverleners passen TT binnen hun werk toe, zoals activiteitenbegeleiders, psychotherapeuten, maatschappelijk werkenden, geestelijk verzorgers, fysiotherapeuten, etc.
TT vraagt van de zorgverlener tevens een ontspannen en aandachtige houding. TT is daarom niet alleen prettig om te krijgen (zachte zorg) maar ook prettig om te geven (zorg met aandacht).
Martine Busch, werkzaam bij het Van Praag Instituut, geeft een korte introductie in complementaire zorg, laat een TT-behandeling zien en licht de methode toe. Verder laat zij de deelnemers middels enkele oefeningen ervaren wat TT voor bewoners en patiënten kan betekenen. Deze workshop is in het bijzonder interessant voor verzorgenden en verpleegkundigen.

Kids in Balance

Nederland wordt te dik. De media staan er bol van. Initiatieven schieten als paddenstoelen uit de grond om iedereen massaal aan de lijn en aan sport te laten doen. BalanceMatters benadert het geheel vanuit een nieuw concept gericht op een gezonde leefstijl. BalanceMatters integreert voeding, beweging, medisch inzicht en zelfvertrouwen. Het resultaat dat wordt beoogd is dat kinderen een positief zelfbeeld krijgen en zich goed voelen. Om het probleem aan te pakken heeft de Stichting BalanceMatters voor kinderen van 8 - 12 jaar het programma Kids in Balance© ontwikkeld, dat bij kinderen een levenshouding stimuleert die ervoor zorgt dat zij een gezond en actief leven leiden. Kinderarts Ines von Rosenstiel vertelt tijdens deze workshop over geestelijk welzijn, goed zorgen voor je lichaam en de samenhang daartussen.

VU: Mantelzorg & Dementie: een unieke zorgcombinatie
Sprekers: prof. dr. Anne Margriet Pot, drs. Anna-Eva Prick

Veel mantelzorgers van mensen met dementie hebben te maken met psychische klachten als gevolg van de zorg. Dementie is vooralsnog niet te genezen. Voorlichting en ondersteuning van mantelzorgers is daarom essentieel. Uit onderzoek komt naar voren dat een gecombineerde interventie voor zowel de persoon met dementie als de mantelzorger het
meest effectief is om klachten te verminderen. Een gecombineerde interventie ontwikkeld door de Amerikaanse onderzoekster Linda Teri en haar collega's is veelbelovend. Thuiswonende mensen met Alzheimer participeren samen met hun mantelzorgers in een bewegingsprogramma. Daarnaast ontvangen de mantelzorgers psycho-educatie en voorlichting. Deze gecombineerde interventie is recent aan de Nederlandse situatie aangepast. In deze sessie wordt deze interventie toegelicht, evenals het onderzoek dat hiernaar van start is gegaan in samenwerking met het Trimbos-instituut en de Hogeschool Rotterdam.

Zorg voor Elkaar

Wanneer verzorgenden de ruimte krijgen om aandachtiger zorg te verlenen, leidt dit niet alleen tot een verbetering van de kwaliteit van leven van bewoners van zorginstellingen, maar ook tot verhoging van de arbeidstevredenheid van medewerkers. In het project Zorg voor Elkaar wordt de theorie van Presentiezorg vertaald en toegepast in verschillende contexten. Monique van Doorn presenteert vandaag twee keer het project: Een keer specifiek aan zorgverleners en mantelzorgers en een keer aan familieleden en cliëntvertegenwoordigers. Van Doorn bespreekt met u de uitgangspunten en de aanpak van Zorg voor Elkaar om vervolgens aan de hand van een aantal cases de resultaten te presenteren. Hierin komen onder andere thema’s aan de orde als aandacht, aanwezigheid en vertrouwen.

De Werkvloer Centraal (interactief en praktisch)
Spreker: Anne-Mei The, Cilia Linssen

Op basis van haar observaties heeft Anne-Mei The samen met Cilia Linssen het arbeidsmotivatieproject ‘De Werkvloer Centraal’ opgezet. In een interactieve workshop kunt u beleven hoe zij met verzorgenden van mensen met dementie aan de slag gaan. Want om goed voor anderen te kunnen zorgen moeten verzorgende het gevoel hebben dat ze het werk goed aankunnen, dat ze gewaardeerd worden, en plezier in hun werk hebben.

Erasmus MC: interactieve zorgbelasting voor verzorgers
Zorgbelasting bij patiënten met dementie
Spreker: Dr. Samantha Riedijk


Het optreden van dementie bij een patiënt leidt altijd tot zorgbelasting voor partners en andere familieleden. Diverse psychologische en fysieke aspecten spelen een rol in de mate van deze zorgbelasting, die wordt bepaald door de ernst en aard van de gedrags- en cognitieve veranderingen bij de patiënt, de conditie van de zorgdrager, en de kwaliteit van de relatie voor de ziekte. Deze aspecten bepalen de mate waarin de zorgdrager zich in staat voelt om met de zorgtaken om te gaan. De kwaliteit van de relatie en de mate van zorgbelasting kan bij een verslechterende conditie van de patiënt gelijk blijven door het vermogen tot aanpassing van de zorgdrager aan de nieuwe situatie. De motivatie om voor de patiënt te blijven zorgen varieert van huwelijkse plicht, liefde tot een rationele keuze met een balans tussen zorg en eigen welbevinden. De ervaring leert aandacht om ook voor zichzelf te blijven de beste garantie is om de zorgbelasting te kunnen dragen. Al de bovengenoemde aspecten zullen in de workshop de revue passeren.

Méér bewegingsvrijheid bij dementie
Stichting IDé – Innovatiekring Dementie
Sprekers: Stella Braam en Elly Duijf

Méér bewegingsvrijheid voor mensen met dementie en géén Zweedse banden meer. Kan dat? Zeker weten! Goede praktijken in binnen- en buitenland tonen dit aan. Meer bewegingsvrijheid móét ook. Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien hoe belangrijk dit is voor de cognitie, de fysieke gezondheid en het welbevinden bij dementie.

In deze dynamische workshop – op basis van de laatste wetenschappelijke inzichten - leren zorgprofessionals in heel korte tijd alle belangrijke dingen die ze moeten weten over fixeren en de alternatieven.

De workshop wordt gegeven door Stella Braam, schrijfster van ‘Ik heb Alzheimer’ en organisatieadviseur Elly Duijf, i.s.m. wetenschappers en zorgprofessionals met wie zij samenwerken binnen IDé -Innovatiekring Dementie.

Helen Dowling instituut: Chronische vermoeidheid bij kankerpatienten
Spreker: Dr. Marije van der Lee

Dr. Marije van der Lee, werkzaam bij het Helen Dowling Instituut, spreekt met u over een succesvolle behandeling van chronische vermoeidheid bij kankerpatiënten door aandachtsgerichte cognitieve therapie; In het Engels is deze methode ook wel bekend als mindfulness. De workshop, die toegankelijk is voor een breed publiek, bestaat uit een inleiding over kanker en de daarmee gepaard gaande vermoeidheid. Vervolgens worden er oefeningen uit de training gedaan zodat deelnemers kunnen ervaren hoe het is. En ten slotte worden de resultaten van het onderzoek besproken.

IMOZ Zoekend reageren
Spreker: Dr. Cora van der Kooij
Belevingsgericht omgaan met mensen met dementie

Een meneer staat naast zijn bed en weet niet hoe hij zijn kleren uit krijgt of zijn pyama aan. Een dementerende bewoonster is boos omdat vreemde mensen in haar huiskamer rommelen. Een verzorgende wordt door een bewoner vriendelijk uitgenodigd bij hem in bed te kruipen. Met dementie krijgen telkens weer andere mensen te maken. Dat geldt in de thuissituatie, in het Verzorgingshuis en in de kleinschalige woonvorm. In deze workshop gaat het over contact en over de manier waarop je kunt afstemmen op de belevingswereld van een familielid of bewoner met dementie.

Dr. Cora van der Kooij, Feeling for Care en IMOZ, het Instituut voor Zingevende Zorg.

VUMC EMGO instituut: Vrijheidsbeperkingen en Domotica in de (verpleeghuis)zorg voor mensen met dementie: ontwerp van een multidisciplinaire richtlijn.

Hoewel iedereen het er over eens is dat vrijheidsbeperking zo min mogelijk moet worden toegepast, is het helaas een illusie om te suggereren dat zorg voor mensen met dementie geheel zonder vrijheidsbeperking kan. Daarom is het van belang om, naast een inzet op preventie, ook te streven naar ontwikkeling van veilige alternatieven voor ‘harde’ vrijheidsbeperking, zoals fixatie met onrustbanden e.d. De ontwikkeling en implementatie van slimme ICT-voorzieningen (domotica) zoals bewegingsmelders, alarmeringsystemen, of elektronisch toezicht, biedt mogelijk zo’n alternatief, maar deze technologie roept zelf ook weer ethische vragen op. Het onderzoek beoogt de ontwikkeling van een veldbetrokken richtlijn voor het verantwoord inzetten van vrijheidsbeperkingen, waarbij het accent ligt op het actief aanmoedigen van het gebruik van domotica en de normering daarvan: welke domotica zijn onder welke omstandigheden en voorwaarden verantwoord?
Tijdens de workshop wordt – op basis van de stand van het onderzoek – met de deelnemers ingegaan op de mogelijke toepassing van domotica als alternatief voor traditionele vrijheidsbeperking.

Projectgroep: Drs. A.R. Niemeijer, Dr. C.M.P.M. Hertogh, Mr. dr. B. Frederiks, Prof. Dr. J.A. Eefsting, Prof. Mr. J. Legemaate

Radboud UMC: Milde cognitieve stoornis en groepstherapie
Spreker: Drs. Liesbeth Joosten

MCI staat voor Mild Cognitive Impairment, Milde Cognitieve Stoornissen. Na de diagnostiek kunnen de patiënten vaak gerustgesteld worden, er is geen sprake is van dementie. Dit is weliswaar een opluchting, maar tegelijkertijd levert het voor zowel de patiënt als de omgeving veel vragen en onzekerheid op. Vragen over het geheugen zelf, het toekomstperspectief (“krijg ik nu dementie?”), wat eraan gedaan kan worden of hoe om te gaan met de nieuwe situatie. Sinds 2004 zijn er daarom voor mensen met milde cognitieve stoornissen en hun naasten zeer succesvolle ondersteuningsgroepen beschikbaar.

De interventie heeft de volgende thema’s: kennis over MCI, omgaan met de symptomen en gevolgen, het opmerken van de geheugenproblemen in het dagelijkse leven en onderzoeken van betekenis en verklaring van de klachten, communicatie met de partner en anderen en tot slot zelfregulatie vaardigheden.

Klinisch psychologe Liesbeth Joosten bespreekt met u de werkwijze en de resultaten van het project.

Hogeschool Rotterdam: Op eigen benen vooruit!
Sprekers: AnneLoes van Staa, Ingrid Janssen

Jongeren met chronische aandoeningen (12-25 jaar) beter te ondersteunen bij het verwerven van zelfmanagement en zelfredzaamheid in hun transitie (overgang) naar volwassenheid: dat is het doel van het Actieprogramma Op Eigen Benen Vooruit! Eind 2008 zijn 12 teams gestart om hun zorg voor jongeren met chronische, somatische aandoeningen inhoudelijk en organisatorisch te verbeteren. In deze workshop belichten we niet alleen de kennis en ervaring die we hebben opgedaan in de onderzoeksprojecten Op Eigen Benen maar ook best practices die we via Op Eigen Benen Vooruit! landelijk verspreiden.
Het Actieprogramma wordt gefinancierd door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en uitgevoerd door Hogeschool Rotterdam en CBO.

Presentatie:
AnneLoes van Staa – Hogeschool Rotterdam, Kenniskring Transities in Zorg
Ingrid Janssen – CBO Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg
www.opeigenbenen.nu

Trimbos: Depressiepreventie voor jongeren en ouderen
Sprekers: Drs. Rianne van der Zanden en Ir. Ineke Voordouw

Depressies zijn veelal goed te voorkomen. De afgelopen tien jaar is in Nederland het belang van depressiepreventie wetenschappelijk onderbouwd en is depressiepreventie sinds 2006 één van de vijf speerpunten in de rijksnota voor preventie. Verschillende preventieve interventies zijn beschikbaar, zoals de cursussen Gripopjedip.nl voor jongeren en In de put, uit de put voor (oudere) volwassenen. De belangrijkste uitdaging voor depressiepreventie is echter om op grote schaal de juiste doelgroep te bereiken.

Rianne van der Zanden en Ineke Voordouw, werkzaam bij het Trimbos-instituut, gaan in deze workshop in op de vraag hoe we meer jongeren en ouderen met depressieve klachten kunnen bereiken. Zij presenteren de ervaringen met de internetcursus Gripopjedip.nl en de wijkgerichte integrale aanpak depressiepreventie voor ouderen.

Solutionscentre: Oplossingsgerichte gespreksvoering met depressieve jongeren.
Spreker: Drs. A.A.J.M. Huibers, gz-psycholoog-psychotherapeut-systeemtherapeut

Kenmerkend voor de adolescentie is een fundamentele onzekerheid die vaak schuil gaat achter een bravoure houding. De adolescent met stemmingsproblemen heeft het niet gemakkelijk. De vuile was wordt immers niet graag buiten gehangen om de aansluiting met de leeftijdsgroep niet kwijt te raken. Anoniem chatten werkt goed bij deze leeftijdsgroep, zeker als het gesprek wordt gevoerd vanuit het sterkteperspectief. De jongere wil “gewoon” zijn, wil geen uitzondering vormen door zijn problemen.

In deze workshop wordt het gesprek volgens het oplossingsgerichte model gedemonstreerd en nader toegelicht. Er is voldoende gelegenheid voor het stellen van vragen.

Website: www.solutions-centre.org

Interapy: Evicence based behandeling van Psychische klachten via Internet
Workshop: Bart Schrieken, psycholoog, medeoprichter Interapy

Online behandelen
Bart Schrieken zal aandacht besteden aan de gekozen uitgangspunten bij het ontwikkelen van online behandelingen voor psychische klachten van Interapy en enige onderzoeksresultaten presenteren. Zo blijkt het mogelijk om naast effectieve behandelresultaten ook een goede behandelrelatie tussen cliënt en behandelaar en op te bouwen.

Praktijk
Het doen van behandeling via internet vraagt een ander gebruik van therapeutische technieken dan face-to-face therapie. Kenmerkend hierbij is dat de mogelijkheden tot bijstelling van interventies kleiner zijn. De behandelaar wordt hierdoor meer dan bij direct therapeutisch contact gedwongen tot nauwkeurige formulering. Internettherapie scherpt de behandelaar in explicitering van interventies en behandeldoelen en vraagt close reading om goed te kunnen motiveren. Een aantal interventietechnieken zal worden besproken en toegelicht. Net als bij andere vormen van cognitieve gedragstherapie maakt Interapy gebruik van registratie, cognitieve herstructurering, gedragsexperimenten en soms zelfs van systeeminterventies, maar het medium van informatieoverdracht is in alle gevallen het geschreven woord. Daarom zal extra aandacht worden besteed aan de toepassing van schrijftechnieken in therapie. Neem pen en papier mee!

Onderzoeksliteratuur
Zie: www.interapy.nl

UMC / st Radboud: Milde cognitieve gedragstherapie bij CVS patiënten
Spreker: Professor Gijs Bleijenberg

Professor Gijs Bleijenberg, klinisch psycholoog en hoofd van het Nijmeegs Kenniscentrum
Chronische Vermoeidheid (NKCV) houdt zich al jaren bezig met het probleem van chronische vermoeidheid, zowel in wetenschappelijk onderzoek als in onderwijs en patiëntenzorg. Cognitieve gedragstherapie is de enige behandeling met aangetoonde effectiviteit voor het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) en dient daarom in de gezondheidszorg op grotere schaal beschikbaar te komen door middel van implementatiestudies. Aan de orde komen onder andere vragen als: Wat is CVS precies? Wat is de werkwijze van de cognitieve gedragstherapie? Hoe vindt implementatie plaats? En hoe zijn de resultaten?
Bezoekers die hier nog meer over willen weten kunnen aansluitend ook de workshop van Elise van der Putte volgen.

FitNet 2
Spreker: Dr. Elise van de Putte

Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS) komt bij ongeveer 2000-3000 jongeren in Nederland voor. CVS heeft als kernsymptoom: ernstige, invaliderende moeheid, gedurende tenminste 6 maanden, vaak met langdurig schoolverzuim. De enige behandeling voor jongeren met CVS met aangetoonde effectiviteit is cognitieve gedragstherapie (CGT). Deze therapie wordt gegeven door gespecialiseerde gedragstherapeuten, alleen in Nijmegen (voor jongeren) voorhanden. Met de komst van FitNet (CGT voor jongeren met CVS via Internet) is deze gespecialiseerde behandelingsvorm beschikbaar voor álle jongeren met CVS in Nederland. Deze internettherapie bestaat uit een informatief gedeelte en een behandelingsgedeelte. De 21 behandelingsstappen kunnen geactiveerd worden door de therapeut. De jongere logt dagelijks in op de site en schrijft op elk gewenst moment een antwoord of vraag aan de therapeut. De therapeut antwoordt wekelijks op vaste momenten. Ook ouders volgen een parallelprogramma en hebben tevens wekelijks emailcontact met de therapeut.

Het Depressie Initiatief
Sprekers: Drs. M. Vlasveld, Trimbos Instituut, drs. R. Hoedeman, ArboNed
Het collaborative care behandelmodel gericht op Return To Work

De hoge prevalentie van depressie en de hoge ziektelast die met deze chronische stoornis gepaard gaat, dragen bij aan de grote maatschappelijke gevolgen van depressie. Depressie gaat bovendien geregeld gepaard met ziekteverzuim of met een verminderd arbeidsfunctioneren. Het Trimbos-instituut onderzoekt in het kader van het Depressie Initiatief samen met het VUmc en ArboNed of het collaborative care model effectief is bij mensen met een depressie die ziekgemeld zijn van hun werk. In deze workshop wordt eerst ingegaan op wat het collaborative care model precies inhoudt en vervolgens hoe de focus op terugkeer naar werk in dit behandelmodel voor depressie wordt ingezet.

Kopp online: anonieme hulpverlening via internet
Sprekers: Jorinde Klungers, Karlijn Arntz

Kopp staat voor kinderen van ouders met psychiatrische of verslavingsproblemen. Voor KOPP bestaat een tweetal websites: www.kopstoring.nl is speciaal voor jongeren en www.KopOpOuders.nl is speciaal voor ouders met psychiatrische of verslavingsproblemen. Op de websites kunnen bezoekers deelnemen aan de interactieve groepscursus, de e-mailservice en het forum. Op www.kopstoring.nl kan ook gechat worden met een hulpverlener. Vandaag zullen Jorinde Klungers en Karlijn Arntz van GGNet met u de werkwijze achter de websites op interactieve manier doornemen. U ervaart zelf hoe het is om anoniem hulp te verlenen of hulp te krijgen. Daarnaast wordt gesproken over de uitdagingen die initiatieven voor anonieme online hulpverlening zoal tegengekomen: training van medewerkers in online hulpverlening, financiering en bereik van de doelgroep. Spreek samen over de mogelijkheden.

VU MC: training voor SPV’ers over preventie van depressie bij mantelzorgers
Spreker: Dr. Hein van Hout

Vaak neemt één familielid het leeuwendeel van de zorg voor de dementerende op zich. Dat maakt de zorg zwaar en het kan leiden tot angst en depressie bij de mantelzorger: hoe lang houd ik dit vol? Niet zelden gaat dit ten koste van de eigen gezondheid. Er met de patient over praten is moeilijk. Om iets aan dit probleem te doen is het VU MC gestart met het project FaMe (FAmily MEetings), familiegesprekken voor mantelzorgers van dementerenden. In deze gesprekken worden ook andere familieleden en goede vrienden van de mantelzorger of de persoon met dementie, betrokken bij de zorg. In FaMe worden ook de effecten van deze gesprekken bestudeerd. Dr. Hein van Hout, projectleider van FaMe (FAmily MEetings) geeft hulpverleners aan de hand van filmfragmenten een training over het doen van familiegesprekken ter preventie van depressie en angst bij mantelzorgers en het vergroten van sociale steun.

Memosa-project
Sprekers: Professor Lagro-Janssen, Dr. Lo Fo Wong

Professor Lagro-Janssen en Dr. Lo Fo Wong bespreken vandaag met u het Memosa-project. Met dit project wordt beoogt empowerment en acceptatie van professionele hulp te bevorderen bij moeders van jonge kinderen en zwangeren die mishandeld worden door hun partner. Een vrouw die wordt aangemeld door de huisarts, wordt wekelijks bezocht door een (opgeleide) mentormoeder die een vertrouwensband ontwikkelt, zelfvertrouwen versterkt, steun biedt en problemen bespreekbaar maakt, adviseert bij de opvoeding en acceptatie van professionele hulp stimuleert. Aan de orde komen onder andere de werkwijze en de resultaten van het project.

‘DVD Chronisch ziek’ als psychosociaal medicijn!
Sprekers: Jilles van den Doel (UMCG) en Ad Pijnenburg (RIOM)

Zeker 500.000 Nederlanders hebben problemen met het leven met een chronische aandoening. Een derde van hen heeft daar hulp bij nodig. Het UMC Groningen heeft in samenwerking met de Researchgroep voor Informatie- en Organisatie Management (RIOM) een DVD ontwikkeld voor de psychosociale ondersteuning van mensen met een chronische aandoening. Deze DVD wil een bijdrage leveren aan de her- en erkenning van die problemen, de gebruiker hierin tot steun zijn en hem/haar sterken in het omgaan met die problemen. De DVD gaat niet over de verzorging of behandeling van deze aandoeningen, maar over het leven met de aandoening, welke dat ook is. Dit interactief multimediaprogramma wordt vandaag aan de hand van fragmenten gepresenteerd.

Het Depressie initiatief
Hoe zet de huisarts zijn middelen het beste in? Eerste ervaringen met Collaborative care voor depressie in de eerste lijn.

Meer dan 50% van de patiënten met een depressie wordt exclusief in de eerste lijn behandeld. Gelukkig heeft de huisarts inmiddels de beschikking over een aantal evidence based behandeltechnieken. Voorbeelden daarvan zijn antidepressiva en kortdurende gespreksbehandelingen zoals Problem Solving Treatment (door de huisarts zelf of door een verpleegkundige). Een belangrijke vraag is: hoe kan de huisarts deze middelen maximaal effectief inzetten? Een goede kandidaat hiervoor is het in de VS ontwikkelde collaborative care model. Dit model wordt tijdens de workshop uiteengezet. Als er voldoende tijd is wordt er geoefend in een rollenspel.

Klaas Huijbregts, Siska de Jong, Harm van Marwijk

Preventie van dementie door intensieve vasculaire zorg (preDIVA)
Spreker: Prof Dr W.A., Pim, van Gool. Neurologie, AMC

Dementie is een veelvoorkomende ernstige aandoening waarvoor geen oorzakelijke behandeling beschikbaar is en ook niet op korte termijn te verwachten valt. Het persoonlijk leed en de maatschappelijke lasten door dementie zijn enorm groot. Daarom verdient preventie van dementie alle aandacht. Zowel hypertensie, obesitas, glucose-intolerantie als gebrek aan lichaamsbeweging zijn geassocieerd met een verhoogd risico op dementie. In een groot onderzoek gefinancierd door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars (met co-financiering door VWS en ZonMw) wordt bij 3700 bejaarden nagegaan of intensieve begeleiding in de huisartsenpraktijk gericht op behandeling van vasculaire risicofactoren effectief is bij het voorkómen van dementie.

Thuis met dementie in Almere
Spreker: Karin de Kanter

In Almere zijn wij een van de regio's waar wordt geëxperimenteerd met begeleiding van ouderen met dementie thuis. Het project heet "thuis met dementie". Hierbij wordt door de huisarts en praktijkondersteuner aan vroegdiagnostiek gedaan en krijgt elke dementerende een persoonlijk begeleider toegewezen die onder leiding van de verpleeghuisarts voor allerlei zaken de coördinatie van de zorg voor de betrokkene en zijn/haar omgeving overneemt. De verpleeghuisarts met zijn/haar teammedewerkers en de persoonlijk begeleider overlegt regelmatig met de huisarts zodat die het overzicht bewaard
Alles is beschreven in het Almeers dementieprotocol, dat een gemeentelijke ketenuitwerking is van de NHG-standaard.

Karin de Kanter, projectleider(verpleegkundige) en een praktijkondersteuner zullen de workshop gaan verzorgen.

AMC: Cardiovasculair risicomanagement in de huisartsenpraktijk
Spreker: Eric Moll van Charante

Sinds 2006 maken huisartsen gebruik van de NHG-standaard Cardiovasculair Risicomanagement, waarin de diagnostiek, behandeling en follow-up worden besproken van risicofactoren voor hart- en vaatziekten bij patiënten met een verhoogd risico van eerste of nieuwe manifestaties van hartvaatziekten. In deze workshop wordt aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden belicht hoe het cardiovasculair risicoprofiel van individuele patiënten kan worden berekend. Daarbij zal ook aan de orde komen welke therapeutische wegen de huisarts of diens praktijkondersteuner daarbij in grote lijnen kunnen bewandelen.

Het Depressie Initiatief: Collaborative care in het ziekenhuis
Sprekers: Drs. K. Weijenburg, Dr. T.B. van Benthem

Collaborative care kenmerkt zich door een goede samenwerking tussen professionals en patiënt. Depressie is een aandoening die uitermate geschikt is om volgens de collaborative care methode te behandelen, met een sociaal psychiatrisch verpleegkundige of nurse practitioner als care-manager. Deze care-manager geeft een kortdurende psychische interventie en coördineert daarnaast eventuele medicatieaanpassingen en doorverwijzingen, al gelang de situatie. In deze workshop zal algemene informatie over collaborative care worden gegeven, alsmede enkele handvatten voor de implementatie van deze organisatorische interventie in de werkomgeving van het algemeen ziekenhuis. Daarbij zal aan de orde komen hoe collaborative care in de eigen werkomgeving is te
implementeren.

Erasmus MC: pijnobservatie en preventie bij jonge kinderen

Erasmus MC, afdelingen: het Generation R Onderzoek, Medische Psychologie & Psychotherapie, Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Jonge kinderen hebben vaak pijn, bijvoorbeeld door vallen tijdens spelen of bij een inenting. Ouders gaan verschillend om met pijn van hun kind. Het kind geruststellen of afleiden zijn veel voorkomende reacties van ouders. Hoe een ouder reageert kan van invloed zijn op het gedrag en de pijnbeleving van het kind; bijvoorbeeld de duur van huilgedrag of de intensiteit van pijn die een kind ervaart. In deze workshop laten wij resultaten zien van ons onderzoek naar effecten van het gedrag van ouders op hun kind met pijn, verklaringen voor de gevonden resultaten, en doelen voor preventie die uit de resultaten volgen. Op basis van de resultaten van het onderzoek hebben wij met een aantal pijndeskundigen een voorlichtings-DVD met een kort animatiefilmpje gemaakt dat ouders laat zien wat ‘goede’ en ‘slechte’ manieren zijn om met de alledaagse pijn van hun kind om te gaan. De DVD zal worden vertoond en besproken.

Door: N. Wolff, A. Darlington, J. Hunfeld, J. Passchier, F. Verhulst, H. Tiemeier

Hospice Demeter: Palliatieve Dagzorg
Spreker: Inge Jansen

Inge Jansen, directeur van Academisch Hospice Demeter in De Bilt, vertelt u over de palliatieve dagzorg in het Hospice. Bedoeld voor mensen die niet meer kunnen genezen, veelal kankerpatiënten, met een levensverwachting van enkele maanden tot een jaar.Twee jaar geleden heeft Hospice Demeter de Palliatieve Dagzorg, na goede resultaten in onder andere Schotland en Engeland, als eerst geïntroduceerd in Nederland. Nu kan zij de werkwijze, indicatie, resultaten en financiering met u bespreken. Huisartsen en anderen kunnen vandaag leren van de lessen van het Hospice.

Overgewicht bij de kleintjes; geen klein probleem!
Spreker: Dr. Mieke Jongejan

Overgewicht bij kinderen is wereldwijd een groot probleem, en ons land vormt hierop geen uitzondering. Hoewel de ziekte last ten gevolge van overgewicht op de kinderleeftijd vooral beperkt is tot psychosociale problematiek en problemen van het bewegingsapparaat, is het duidelijk dat overgewicht op de kinderleeftijd vaak leidt tot overgewicht op de volwassen leeftijd en de gerelateerde gezondheidsproblemen. Hoe jonger het kind kampt met overgewicht en hoe ernstiger dit overgewicht, hoe eerder en ernstiger de aan obesitas gerelateerde gezondheidsproblemen zich zullen openbaren.

Aanpak van het overgewicht op de kinderleeftijd is daarom belangrijk; liefst preventief!
Als preventie ontoereikend blijkt is behandeling noodzakelijk. De multidisciplinaire gedragstherapeutische interventie is tot nog toe de meest toegepaste, bewezen effectieve behandelmethode bij kinderen met overgewicht.

Het Sint Franciscus Gasthuis in Rotterdam heeft ruim 12 jaar ervaring met deze behandelmethode, voor kinderen op de leeftijd van 8-12 jaar. De resultaten van deze behandeling over de afgelopen twaalf jaar zullen worden besproken, evenals de beperkingen en problemen van deze behandelingsmethode.

Stevig Ouderschap
Spreker: Dr. Merian Bouwmeester

Vroegtijdige opvoedingsondersteuning aan ouders voorkomt opvoedingsproblematiek en het exces daarvan; kindermishandeling. Daarmee draagt het bij aan de gezonde psycho-sociale ontwikkeling van hun kind(eren). Binnen de methode Stevig Ouderschap houdt deze ondersteuning in dat gezinnen met een risicoprofiel in de eerste anderhalf jaar na de geboorte van hun kind zes huisbezoeken krijgen van een getrainde Jeugdgezondheidszorg-verpleegkundige. Onder een risicoprofiel worden omstandigheden geschaard zoals psychische problematiek, negatieve jeugdervaringen en sociale isolatie welke de kans op problemen groter maken dan gemiddeld. Tijdens de huisbezoeken wordt aandacht besteed aan de beleving van het ouderschap, de ontwikkeling van het kind, de geschiedenis van de ouders en aan het sociale netwerk van het gezin.

Dr. Merian Bouwmeester bespreekt vandaag met u wat risicogezinnen zijn, verschillende verklaringsmodellen voor het ontstaan van kindermishandeling en hoe te communiceren met gezinnen waarover u zich zorgen maakt.